Arşiv
Teknik yazıları yayın tarihine göre inceleyin.
2026
2 YAZIEkim
2- developer tools
Frontend'de API Anahtarı Gizlenmez: VITE_, NEXT_PUBLIC_ ve CI Taraması
VITE_ ve NEXT_PUBLIC_ değişkenleri build sırasında pakete yazılır. API anahtarının frontend'e nasıl sızdığını ve CI'da nasıl yakalanacağını deneyle gösterir.
- api tasarimi
LLM API Gateway: Akış, Kullanım Ölçümü ve Faturalama
LLM API'sini kendi backend'inizden geçirirken SSE akışını bozmadan aktarmak, token ve cache kullanımını doğru ölçmek ve yarım kalan akışları faturalamak.
2025
4 YAZIAğustos
1- backend sistemleri
Hash Table ve Hash Function: Ortalama O(1) Erişim
Hash table ve hash function'ın çalışma biçimi: ortalama O(1) erişim, çarpışma çözümü, load factor, yeniden boyutlandırma ve veritabanı indeksleriyle farkı.
Temmuz
1- api tasarimi
ActivityPub Nedir? Fediverse'ün Federasyon Protokolü
ActivityPub, Mastodon gibi fediverse sunucularının birbiriyle konuştuğu W3C protokolüdür: actor, inbox, WebFinger, HTTP Signatures ve gizlilik sınırları.
Haziran
1- backend sistemleri
RabbitMQ: Kuyruklar, Exchange Türleri ve Güvenilir Teslim
RabbitMQ'da kuyruk ve exchange kurulumu, publisher confirms, dead-letter kuyruğu, sınırlı yeniden deneme ve idempotent tüketici; Python pika örnekleriyle.
Mart
1- backend sistemleri
fsck ile Linux Dosya Sistemi Denetimi ve Onarımı
fsck ile Linux dosya sistemini güvenle denetleme ve onarma: salt okunur denetim, ext4, XFS ve Btrfs için doğru araç, kök dosya sistemi ve çıkış kodları.
2024
26 YAZIAralık
3- yapay zeka entegrasyonlari
Vector Database: Anlamsal Arama ve RAG Altyapısı
Vector database yapısı: embedding, HNSW ve IVF indeksleri, metadata filtresi, BM25 ile hibrit arama, reranker, nicemleme ve pgvector ile RAG altyapısı.
- api tasarimi
PHP ile Base64 Görsel Yükleme: Güvenli Doğrulama Adımları
PHP ile Base64 görsel yükleme: JSON gövdesini okuma, katı base64_decode, piksel sınırı, sunucuda tür tespiti, yeniden kodlama ve multipart ile karşılaştırma.
- yapay zeka entegrasyonlari
Text-to-Speech (TTS): Metin Normalizasyonundan Vocoder'a
Text-to-Speech (TTS) sistemlerinde metin normalizasyonu, akustik model ve vocoder; codec ve flow matching tabanlı modeller, Web Speech API ve gTTS örnekleri.
Kasım
6- yapay zeka entegrasyonlari
Kullback-Leibler Divergence: Dağılımlar Arası Farkı Ölçmek
Kullback-Leibler divergence, bir dağılımın diğerinden sapmasını ölçer; formüller, cross-entropy ilişkisi, forward ve reverse KL, SciPy ve PyTorch örnekleri.
- developer tools
Flutter Extension Methods: Var Olan Tiplere Davranış Eklemek
Flutter ve Dart extension methods ile String, List, BuildContext ve Widget tiplerine davranış eklemek; statik çözümleme, isim çakışması ve sınırlar.
- developer tools
Fonksiyonel Programlama: Saf Fonksiyonlar ve Değişmez Veri
Fonksiyonel programlamanın temelleri: saf fonksiyonlar, değişmez veri ve yüksek mertebeden fonksiyonlar; JavaScript örnekleri ve kuyruk çağrısı sınırları.
- backend sistemleri
Server-Sent Events (SSE): Basit Gerçek Zamanlı Veri Akışı
Server-Sent Events (SSE) ile sunucudan tarayıcıya tek yönlü akış: olay biçimi, yeniden bağlanma, Last-Event-ID, proxy tamponlama ve WebSocket karşılaştırması.
- backend sistemleri
SCP Komutu: SSH Üzerinden Güvenli Dosya Kopyalama
SCP komutuyla SSH üzerinden dosya ve dizin kopyalama: OpenSSH 8.7 ve 9.0 değişiklikleri, port ve URI biçimi, anahtar kullanımı, rsync ve sftp ile farkları.
- developer tools
Monad'lar: Zincirlenebilir İş Akışlarını Güvenli Kurmak
Monad kavramını JavaScript'te Maybe, Either, IO ve State örnekleriyle anlatan rehber: of ve flatMap, üç monad yasası, Promise'in sınırları ve do gösterimi.
Ekim
4- backend sistemleri
systemd Nedir? Servis Birimi Nasıl Oluşturulur?
systemd ile Linux'ta servis birimi oluşturma: unit bölümleri, bağımlılık ile sıralama farkı, örnek .service dosyası, durum ve günlük inceleme adımları.
- developer tools
Steghide ve Steganografi: Nasıl Çalışır, Nasıl Tespit Edilir?
Steghide'ın JPEG, BMP, WAV ve AU dosyalarına veriyi nasıl gizlediğini, zararlı yazılımların steganografiyi nasıl kullandığını ve tespit araçlarını anlatır.
- developer tools
Python Tuple: Değişmezlik, Hashable Anahtarlar ve namedtuple
Python tuple yapısı: listeden farkı, sığ değişmezlik, sözlük anahtarı olma koşulu, açma (unpacking), namedtuple ve typing.NamedTuple örnekleri.
- developer tools
JS-DOS ile DOS Oyunlarını Tarayıcıda Çalıştırmak
JS-DOS ile DOS oyunlarını tarayıcıda çalıştırmak: DOSBox'ın WebAssembly derlemesi, .jsdos paketi, js-dos 8 API'si, IPX ağ desteği ve lisans sınırları.
Eylül
3- backend sistemleri
macOS 15 Sequoia'da Apache Başlamıyorsa: Teşhis ve Çözüm
macOS 15 Sequoia'da Apache başlamıyorsa çalışan httpd'yi, port sahibini, httpd -t ve error_log çıktısını sırayla inceleyip Homebrew ve PHP ayarlarını onarın.
- yapay zeka entegrasyonlari
WaveNet: Ham Ses Dalgasını Örnek Örnek Üreten Model
WaveNet, ham sesi örnek örnek üreten autoregressive bir modeldir; dilated causal convolution, alıcı alan, μ-law ile 256 seviye ve Parallel WaveNet anlatılır.
- developer tools
LINQ: C# ile Bildirimsel Veri Sorgulama
LINQ ile C#'ta koleksiyon ve veritabanı sorguları: sorgu ve metot sözdizimi, ertelenmiş yürütme, IEnumerable ile IQueryable farkı ve EF Core çeviri sınırları.
Ağustos
3- backend sistemleri
UFW (Uncomplicated Firewall): Linux Güvenlik Duvarı Rehberi
UFW ile Linux güvenlik duvarı kurallarını SSH erişimini kaybetmeden yönetin: kural sırası, Docker port sorunu, IPv6, günlük izleme ve kuralları yedekleme.
- yapay zeka entegrasyonlari
FLUX.1: Black Forest Labs'in Text-to-Image Model Ailesi
FLUX.1 text-to-image modelinin mimarisi, flow matching, [dev] ve [schnell] lisansları, diffusers ile çıkarım ve sonraki nesiller FLUX.2 ile FLUX 3.
- yapay zeka entegrasyonlari
PixelCNN: Maskeli Konvolüsyonla Görüntü Üretimi
PixelCNN, görüntüyü piksel piksel üreten autoregressive bir modeldir; A/B maskeleri, 3×256 çıkış, örnekleme ve bits/dim PyTorch örnekleriyle anlatılıyor.
Temmuz
2- yapay zeka entegrasyonlari
GAN'ler: Generator ve Discriminator ile Veri Üretimi
GAN'ler, generator ile discriminator'ın minimax oyunuyla veri üretir; PyTorch ile DCGAN, non-saturating kayıp, WGAN-GP, mode collapse, IS ve FID anlatılıyor.
- backend sistemleri
Server-Side Rendering (SSR): Ne Zaman Gerekli, Ne Zaman Gereksiz?
Server-Side Rendering (SSR) ne zaman değer üretir, ne zaman gereksiz yüktür: Express, Next.js App Router, Pages Router, streaming ve hydration örnekleri.
Mayıs
2- backend sistemleri
PHP exec() ve proc_open(): Güvenli Komut Çalıştırma
PHP exec() ve proc_open() ile komut çalıştırırken enjeksiyonu önleme: argüman dizisi, escapeshellarg ve --, zaman aşımı, stderr okuma ve kök dizin sınırı.
- backend sistemleri
Linux kill ve PID: Süreçleri Güvenle Sonlandırmak
Linux kill komutuyla PID'yi doğrulama, SIGTERM ve SIGKILL'i doğru sırayla gönderme, süreç gruplarını hedefleme ve takılan süreçleri güvenle sonlandırma.
Nisan
1- backend sistemleri
Cron Job Nedir? Linux'ta Zamanlanmış Görevler
Cron job tanımlama rehberi: zaman ifadesi, ortam değişkenleri, % karakteri, flock ile kilit, zaman aşımı, yaz saati geçişleri ve kaçırılan görevler.
Mart
1- developer tools
Makefile Nedir? Hedefler, Bağımlılıklar ve .PHONY
Makefile ile hedef, bağımlılık ve tarif kurallarını yazmak: artımlı derleme, header bağımlılıkları, .PHONY, Docker ve veri hattı örnekleri, Make'in sınırları.
Ocak
1- backend sistemleri
Daemon Nedir? Linux Arka Plan Süreçleri ve systemd
Daemon, Linux'ta terminalden bağımsız çalışan arka plan sürecidir. Klasik çift fork adımları, nedenleri ve systemd ile servis yazmanın güncel yolu anlatılır.
2023
4 YAZIAralık
1- backend sistemleri
MySQL ONLY_FULL_GROUP_BY Hatası: Nedeni ve Çözümü
MySQL ONLY_FULL_GROUP_BY hatasının nedeni ve sorguyu düzeltme yolları: sütunu kaldırmak, GROUP BY'a eklemek, toplama fonksiyonu, ANY_VALUE ve geçici sql_mode.
Kasım
1- developer tools
Dart Enum Kullanımı: Enhanced Enum ve Switch Kontrolü
Dart enum ile sınırlı durumları tip güvenli modelleme: Dart 3 switch expression, enhanced enum alanları, veritabanında güvenli saklama ve sealed class farkı.
Mart
2- backend sistemleri
Sistem Programlama Nedir?
Sistem programlamanın süreç, bellek, dosya tanıtıcısı ve işletim sistemi API'leriyle ilişkisini; güvenli bir C başlangıcı üzerinden öğrenin.
- api tasarimi
Google Custom Search API: Kullanım, Kotalar ve 2027 Kapanışı
Google Custom Search JSON API 1 Ocak 2027'de kapanıyor: mevcut entegrasyon için Node.js ve Python örnekleri, parametreler, kotalar ve geçiş seçenekleri.